ALES çıkmış sorular: konu dağılımı ve çalışma planı
ALES sayısal ve sözel olmak üzere iki bölümden oluşur ve çıkmış sorular yıldan yıla aynı konu başlıklarında yoğunlaşır. Çıkmış soruları çözmenin amacı soruyu ezberlemek değil, hangi konunun kaç soru getirdiğini görmektir.
ALES nedir, ne için kullanılır?
ALES, Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı'nın kısaltmasıdır ve ÖSYM tarafından yapılır. Yüksek lisans ve doktora başvurularında, akademik kadro ilanlarında ve bazı burs başvurularında istenir.
Sınav sayısal ve sözel olmak üzere iki bölümden oluşur. Bu iki bölümün ağırlığı değiştirilerek üç ayrı puan türü hesaplanır: sayısal, sözel ve eşit ağırlık. Hangi puan türüne ihtiyacınız olduğunu başvuracağınız program belirler.
Soru sayısı, süre, puan türlerinin hesaplanması ve sonucun geçerlilik süresi dönem dönem değişmiştir. Plan yapmadan önce ÖSYM'nin ilgili yıla ait kılavuzundan doğrulayın.
KPSS'den en önemli farkı: ALES'te genel kültür ve dil bilgisi yoktur. Tarih, coğrafya, vatandaşlık sorulmaz. Sözel bölüm ağırlıklı olarak paragraf ve sözel mantıktan oluşur.
Çıkmış sorular neden çözülür?
Çıkmış soru çözmenin amacı aynı sorunun tekrar çıkmasını ummak değildir. Amaç, sınavın hangi konulara ağırlık verdiğini ve soruları hangi kalıpla sorduğunu görmektir.
- Konu ağırlığını görürsünüz: hangi başlıktan düzenli soru geliyor, hangisinden yılda bir tane.
- Soru kalıbını tanırsınız: aynı konu her yıl benzer biçimde sorulur.
- Kendi hızınızı ölçersiniz. Netiniz düşükse sorun bilgi mi zaman mı, ancak süre tutarak anlaşılır.
- Yanlışlarınızı tür tür ayırırsınız: bilgi eksiği mi, dikkat hatası mı, soru okuma hatası mı.
Yeni soru çözmek yerine yanlışlarınızı tekrar çözmek daha çok net kazandırır. Sınava iki ay kala en etkili tek alışkanlık budur.
ALES sayısal: konu dağılımı
Sayısal bölüm iki kısma ayrılır: temel matematik ve sayısal mantık. Çıkmış sorulara bakıldığında ağırlık her yıl benzer başlıklarda toplanır.
| Konu grubu | Kapsam | Ağırlık |
|---|---|---|
| Temel kavramlar ve sayılar | Sayı kümeleri, bölme ve bölünebilme, rasyonel sayılar, mutlak değer, üslü ve köklü sayılar. | Yüksek — diğer konuların da temeli |
| Denklemler ve çarpanlara ayırma | Birinci ve ikinci dereceden denklemler, özdeşlikler, eşitsizlikler. | Orta-yüksek |
| Problemler | Yaş, işçi, havuz, hız, yüzde, kâr-zarar, karışım, sayı problemleri. | En yüksek — tek başına en büyük blok |
| Oran-orantı | Doğru ve ters orantı, orantı problemleri. | Orta |
| Kümeler, fonksiyonlar, işlem | Küme işlemleri, fonksiyon tanımı, tanımlı işlemler. | Orta |
| Permütasyon, kombinasyon, olasılık | Sayma yöntemleri ve temel olasılık. | Düşük-orta ama düzenli |
| Sayısal mantık | Sayı ve şekil örüntüleri, tablo ve grafik yorumlama. | Yüksek — ayrı bir beceri, ayrı çalışılmalı |
Problemler ve sayısal mantık birlikte sayısal bölümün büyük bölümünü taşır. Temel kavramları bitirmeden problemlere geçmek zaman kaybıdır; problemler zaten temel kavramların uygulamasıdır.
ALES sözel: konu dağılımı
Sözel bölümde dil bilgisi sorulmaz. Ağırlık paragraf ve sözel mantıktadır, yani okuduğunu anlama ve çıkarım yapma becerisi ölçülür.
| Konu grubu | Kapsam | Ağırlık |
|---|---|---|
| Paragrafta anlam | Ana düşünce, yardımcı düşünce, paragrafın konusu ve başlığı. | En yüksek |
| Paragraf yapısı | Paragraf tamamlama, akışı bozan cümle, paragrafı ikiye bölme. | Yüksek |
| Anlatım biçimleri | Açıklama, tartışma, betimleme, öyküleme; düşünceyi geliştirme yolları. | Orta |
| Sözcükte ve cümlede anlam | Eş ve zıt anlam, mecaz, cümle yorumu, cümle tamamlama. | Orta |
| Sözel mantık | Verilen bilgilerden çıkarım, sıralama ve eşleştirme soruları. | Yüksek — ayrı beceri |
Paragrafta net kaybediyorsanız çözüm daha çok paragraf çözmek değil, yanlışlarınızı türe göre ayırmaktır: ana fikir mi, yardımcı fikir mi, anlatım biçimi mi. Büyük olasılıkla hep aynı türde yanılıyorsunuz.
Çıkmış sorulara göre çalışma sırası
Önce bir deneme çözün, sonra çalışın
Sayısal ve sözel netlerinizi ayrı ayrı yazın. Çoğu aday hangi bölümde kaybettiğini yanlış tahmin eder.
Temel kavramları bitirin
Sayılar, bölünebilme, rasyonel sayılar. Bu blok bitmeden problemlere geçmek verimsizdir.
Problemleri tür tür çalışın
Hepsini karışık çözmek yerine bir hafta yalnızca hız, bir hafta yalnızca yüzde. Kalıplar ancak böyle oturur.
Paragrafı her gün az miktarda çalışın
Günde 5 paragraf, haftada bir gün 40 paragraftan daha çok net getirir. Okuma hızı günlük tekrarla artar.
Sayısal ve sözel mantığı ayrı çalışın
Bunlar konu değil beceridir; matematik bilgisiyle değil pratikle gelişir.
Son ay yalnızca deneme ve yanlış tekrarı
Yeni konu açmayın. Süre tutarak deneme çözün ve her yanlışı kayda geçirin.
Yanlışlarınızı kalıcı biçimde kaydedin
Çıkmış soru çözmenin değeri, çözdükten sonra ne yaptığınıza bağlıdır. Yanlışı işaretleyip geçmek hiçbir şey kazandırmaz.
Her yanlış için üç şey yazın: konu, hata türü ve bir sonraki sefer ne yapacağınız. Bu üçlü, bir ay sonra hangi konuya döneceğinizi kendiliğinden söyler.
Çözdüğünüz soruları yükleyin
PDF, defterinizin fotoğrafı veya ders kaydı. MindLumos okunaklı el yazısını da okur.
Konu konu test üretin
Yanlış çıktığınız başlıktan yeni sorular alırsınız. Bir teste bir ila iki kredi harcanır.
Hata türünü kendiniz yazın
Bu kısım otomatikleştirilemez ve edilmemeli. Neden yanlış yaptığınızı belirlemek çalışmanın kendisidir.
| Kaynak | Ne sağlar | Ne için uygun |
|---|---|---|
| ÖSYM çıkmış sorular ve kılavuz | Resmî soru tarzı ve güncel format, ücretsiz. | Kapsamı ve formatı doğrulamak |
| Yayınevi soru bankaları | Yüksek hacimde soru ve ayrıntılı çözüm. | Konu konu pratik |
| Online ders ve kurslar | Anlatım ve program disiplini. | Konuyu ilk kez öğrenmek |
| MindLumos | Kendi çözümlerinizi ve notlarınızı — PDF, fotoğraf, ses kaydı — teste ve tekrar kartına çevirir. Hazır ALES sorusu veya konu anlatımı sunmaz. | Yanlışlarınız üzerinden kendinizi ölçmek |
MindLumos PDF, görsel (okunaklı el yazısı dahil), ses dosyası ve makale bağlantısı kabul eder. YouTube bağlantısı ve video yüklemesi desteklenmez. Ücretsiz hesapta toplam 4 kredi bulunur.
Netler ve puan hakkında bir not
Belirli bir ALES puanı için kaç net gerektiği her oturumda değişir, çünkü puan hesabı adayların genel başarısına göre yapılır. Aynı net sayısı iki farklı sınavda farklı puan verebilir.
Bu yüzden burada «şu puan için şu kadar net» tarzı sabit bir tablo vermiyoruz. Geçmiş oturumların net–puan karşılıkları yalnızca fikir verir; bağlayıcı bilgi ÖSYM'nin ilgili sınava ait açıklamalarıdır.
Pratik yaklaşım: puan hedefi yerine net hedefi koyun ve netinizi sayısal–sözel ayrı ayrı takip edin. Hangi bölümden kaç net yaptığınız, toplam puandan çok daha kullanışlı bir geri bildirimdir.
Çıkmış sorulardan kendi testinizi çıkarın
Çözdüğünüz soruların PDF'ini veya defterinizin fotoğrafını yükleyin; MindLumos yanlışlarınızı konu konu teste ve tekrar kartına çevirsin.
Ücretsiz başlaKayıt olunca 4 ücretsiz kredi. Kart gerekmez.
FAQ
- ALES çıkmış sorular nasıl çalışılır?
- Önce süre tutarak çözün, sonra her yanlış için konu, hata türü ve düzeltme notu yazın. Amaç soruyu ezberlemek değil, hangi konunun kaç soru getirdiğini ve soruların hangi kalıpla sorulduğunu görmektir.
- ALES sayısalda hangi konudan en çok soru çıkıyor?
- Problemler tek başına en büyük bloktur; ardından sayısal mantık, temel kavramlar ve denklemler gelir. Temel kavramlar bitmeden problemlere geçmek verimsizdir, çünkü problemler onların uygulamasıdır.
- ALES sözelde dil bilgisi çıkar mı?
- Hayır. Sözel bölüm ağırlıklı olarak paragraf, sözcükte ve cümlede anlam ile sözel mantıktan oluşur. KPSS'den en belirgin farklarından biri budur.
- ALES ile KPSS arasındaki fark nedir?
- ALES lisansüstü eğitim ve akademik kadro için yapılır; sayısal ve sözel bölümlerden oluşur, genel kültür ve dil bilgisi içermez. KPSS kamu kadrolarına yerleştirme içindir ve genel kültür bölümü vardır.
- ALES puan türleri nelerdir?
- Sayısal, sözel ve eşit ağırlık. Aynı sınavdan bu üç puan türü farklı ağırlıklarla hesaplanır; hangisinin isteneceğini başvuracağınız program belirler.
- Çıkmış sorulardan kendi testimi hazırlayabilir miyim?
- Evet. Çözdüğünüz soruların PDF'ini veya defter fotoğrafını MindLumos'a yükleyerek konu konu test ve tekrar kartı üretebilirsiniz. PDF, görsel, ses ve makale bağlantısı okur; YouTube ve video desteklenmez.